21 Aralık 2012’de Ne Oldu?

Günler, aylar, yıllar nasıl ardı ardına geçip, gidiyor. Geride kalanlar bir toz bulutu adeta. Öyle değil midir yanınızdan çok hızla gelip-geçen ne bırakır ki geriye?

Baksanıza üzerinden bir yıldan fazlaca geçmiş olmasına rağmen; günlerce korkularımızın büyütüldüğü ve yerine de Şirince’nin konmaya çalışıldığı panikten geriye kalanlar nedir?

21 AralıkMaya Takviminin olduğu iddia edilen kehanetinin bilinemez sırlarını mı çözdük yoksa?  Yoksa, kehanetlerin binlerce yıl yaşayamayacaklarını  yeni mi anladık? Kıyametlerin kopmayacağını!

Takvimlerin kehanet sırlarına döndürülemeyeceğini  mi bildik? Takvimlerin kıyamet koparmayacağını mı!

Yoksa yeni mi fark ettik, Maya Takviminin sırlarını bir arkeoloğun anlayamayacağını? Anlarsa da ancak böyle anlayacağını! Taşların üstüne , taş koyacağını. Kendi işini yapmadığını!

Ne oldu 21 Aralık 2012’de Allah aşkına!

Şirince’de ne oldu?

Yenildi, içildi mi yalnızca? Şirince arkadaşlıkları mı oluşturuldu?

İnsanlar Maya Takviminden mi korkutuldu, yoksa kehanetlerden mi?

Benim garibime giden, üzerinden yaklaşık 1 yıl geçmiş   bir olayı, kimseler hatırlamaz ve önemsemez  iken; aynı insanın, binlerce yıl gerilerde kalan  güya kehanetlere sarılışıdır. Onlardan medet ummasıdır.

Ne yazık ki, binlerce yıl sonra da olsa, yine bazı insanlar çıkacak, olur olmaz yeni iddialar ile Maya Takviminin henüz bilinmeyen sırlarını, kehanetlere bulayacak ve yeniden servis etmeye çalışacaktır.

Dün Şirince’de olanlar, o zaman daha başka şirin yerlerde yaşanacaktır.

Şok şükür, milyonlarca yıldır, Kuzey Yarım Kürede 21 Aralıklarda bir gündönümü yaşanmakta, geceler yerini gündüzlere artırmaktadır.

Tiflis “Ziya” Gazetesi

Ziya Gazetesi

“Ziya” qəzeti-135

və yaxud

türk dünyasının Tiflisdən boylanan günəşi

“Ziya” qəzeti türk dünyasının tarixində şərəfli yer tutan, özünə və dediyi sözə, işarə

etdiyi fikrə hörmət qazandıran,türk ellərini maarıf ziyası ilə işıqlandıran və isindirən

mətbu orqanlarından biridir.

İlk nömrəsi 1879-cu ilin yanvarında Tiflisdə Azərbaycan dilində işıq üzü görmüşdür.

Qəzetin ilk iki nömrəsi tapılmadığından ayın tarixini dəqiq yazmaqda çətinlik çəkirik.

Bəzi tədqiqatçılar ilk nömrənin yanvarın 14-də çıxdığını yazsalar da,fakt olmadığına

görə bu fikir inandırıcı görünmür.

“Ziya”nın aşkarda olan ilk nömrəsi 1879-cu ili fevralın 8-də çıxan 3-cü nömrədir.

Bu nömrədə, eləcə də sonrakı nömrələrdə “Ziya”nın həftənin pəncşənbə günləri

çıxdığı göstərilir. Bu da islamiyə ili ilə- hicri-qəməri ili ilə 1296-cı ilin səfər ayının

27-nə uyğundur. 1296-cı ilin bundan əvvəlki pəncşənbə cünləri -1879-cu ilin yanvar

ayının 4,11,18 və 25-nə düşür. Fevralın həmin ilə -1879-cu ilə aid ilk pəncşənbə

günü ayın (fevralın-N.N.) birinə təsadüf edir. Bu ardıcıllığı nəzərə alsaq, “Ziya”nın

ilk nömrəsi 25 yanvar 1879-cu ilə aiddir.

1879-cu ildə islam təqvimi ilə yeni il dekabın əvvəlindən başlayır: hicri-qəməri

ilinin məhərəm ayı başlayır. Bununla əlaqədar olaraq, “Ziya” qəzetinin nömrələri

təzələnir: dekabırın 6,13,20 və 27-də çıxan nömrələr yeni ilə uyğun olaraq, 1,2,3,4

kimi sıralarnır. 1880-ci iln ilk nömrəsi yanvarın 3-də 5-ci nömrə kimi təqdim olunur.

Bu qayda ilə 1881-ci və 1882-ci ilin ilk nömrələri də miladi təqvimlə 5 yanvar 1881-

ci il və 7 yanvar 1882-ci il kimi göstətilir.

Başqa sözlə, “Ziya”nın sayları illər üzrə belə görünür:

1879-cu ildə “Ziyanın 48 nömrəsi çap olunmuşdur.

N 1 – (25.01.1879-cu il) – N 46 (29 .11.1879-cu il);

Müsəlman təqvimi ilə dekabrda qəzetin nömrələri təzələnmişdir. 1296-cı mahi-

məhərrəmdə “Ziyanın 4 nömrəsi çıxmışdır. Bu tarix qəzetdə miladi təqvimlə belə

göstərilmişdir.

N1 (06.12.1879)

N2 (13.12.1879)

N3 (20.12.1879)

N4 (27.12.1879)

1880-ci

ilin ilk nömrəsi dekabr ayındakı nömrələrin davamı kimi başlayır.

N 5 (03.01.1880)

N 6 (10.01.1880)….

N 30 (26.06.1880)

6 aylıq mətbəə hazırlığı ilə əlaqədar olaraq bir neçə ay “Ziya” oxucuların

görüşünə gəlməyib.

“Ziya “6 aydan sonra “Ziyayi-Qafqasiyyə” adı ilə – təzə qiyafədə meydana çıxır.

09 dekabr 1880-ci ildə “Ziyayi-Qafqasiyyə”nin birinci nömrəsi çıxır. 2-ci nömrə

13 günlük fasilədən sonra – dekabrın 22-də nəşr olunur.

1881-ci ildə “Ziyayi-Qafqasiyyə”nin 33 nömrəsi çıxmışdır.

N 3 (5 yanvar 1881-ci il)- N 31 (21oktyabr 1881-ci il);

Hicri qəməri ilinin gəlişi ilə əlaqədar olaraq, 6 noyabr 1881-ci ildə nömrələr

təzələnmişdir:

N1 (26.noyabr 1881-ci il) – N 4 (24 dekabr 1881-ci il).

1881-ci il dekabrın 10-da beyninə qan sızması nəticəsində dünyasını dəyişən

Zaqafqaziya müftisi Hacı Əbdülhəmid Əfəndi Mustafa Əfəndizadənin

matəm mərasimi

ilə əlaqədar olaraq, “Ziya” qəzeti bir həftə ləngimə ilə çıxmışdır.

“Ziyayi-Qafqasiyyə”nin (“Ziya”nın) 1882-ci ildəki ilk nömrəsi 5-ci nömrə işarəsi

ilə yanvarın 7-də çap edilmişdir. N 5- (7 yanvar 1882- ci il ) – N 31 – (16 dekabr

1882-ci il).

“Ziyayi-Qafqasiyyə”nin1883-cü ildə 31 nömrəsi çıxmışdır :

N 1- (03.01.1883-cü il- N 31 – (22 dekabr 1883-cü il )

“Ziyayi-Qafqasiyyə”nin (“Ziya”nın)1884-cü ildə cəmi 11 nömrəsi çıxmışdır.

N 1 (15 yanvar 1884-cü il) – N 11 (26 iyun 1884-cü il)

.

Bəzi tədqiqatçılar “Ziya”nın son 11 nömrəsinin Şamaxı şəhərində-S.Ünsizadənin

xidməti işi ilə əlaqədar olaraq köçdüyü ata yurduna çap olunduğunu yazırlar.Bu,

faktlara əsaslanmayan fikirdir.Elmi fikir faklara təsdiq olunanda inandırıcı

olur .Qəzetin son 11 nömrəsinin hamısının 4-cü -sonuncu səhifəsində onun (qəzetin)

senzuradan keçən gün “Ziya”mətbəəsində çap olunduğu rus və Azərbaycan dillərində

açıq-aydın göstərilmişdir. Məsələn:

” ДОЗВОЛЕНО ЦЕНЗУРОЮ ТиФЛИСЪ 26 İюня 1884 года. (Çapına 26 iyun

1884-cü ildə Tiflisdə senzura tərəfindən icazə verilmişdir-N.N.). Daha sonra ərəb

əlifbası ilə “Ziyayi (Ziyayi -Qafqasiyyə-N.N.) mətbəəsində təb olunmuşdur” sözləri

yazılmışdır. Qəzetin birinci səhifəsində də çap olunma tarixi kimi senzuranın icazə

tarixi göstərilmişdir.

Altı il ( 25.01.1879 -cu il- 26.VI.1884-cü il ) ərzində Tiflisdə nəşr olunan “Ziya”

qəzetinin ( 09.12.1880-ci ildən ” Ziyayi-Qafqasiyyə-N.N.) 187 nömrəsi çap

olunmuşdur. Qəzet əvvəllər Səid Əfəndi Ünsizadənin öz şəxsi basmaxanasında

(litoqrafiyasında) basılmış, sonralar isə “Ziya” mətbəəsində təb edilmişdir.

***

“Ziya” qəzetinin yaradıcısı əslən Şamaxı şəhərindən olan Səid Əfəndi Əbdürrəhman

oğlu Ünsizadə (1825-1905) XIX əsrin II yarısında və XX əsrin ilk illərində maarifçilik

hərəkatında işıqlı əməllərinə görə yaxşı tanınan ziyalılardan biridir.İlk təhsilini

Azərbaycanın o vaxtkı paytaxt şəhərində almış,sonralar Şərqin tanınmış ali dini təhsil

ocaqlarında oxumuşdur.Bir neçə Şərq dilini şeir yazmaq dərəcəsində

öyrənmişdir.Şərq ölkələrindən təhsilini başa vurandan sonra Şamaxıya

qayıtmış,müəllimlik fəaliyyəti ilə məşğul olmuşdur.Bakı qubernatoru

D.S.Staroselskinin (15.05.1832-11.03.1884) əmri ilə mərkəzi idarəsi 1859-cu il

zəlzələsindən sonra hələ də Şamaxıda yerləşən Bakı quberniya Əhli-Təsənni

idarəsinə qazi təyin olunur.

Yeri gəlmişkən qeyd edək ki, D.S.Staroselski 1872-ci ildə Terski vilayət rəisi

müavinliyindən Bakı quberniyasına qubernator təyin olunur. Bakıda qubernator

işləyərkən quberniyada bir çox islahatlar aparır. “Ziyayi-Qafqasiyyə” qəzetinin

yazdığına görə Qafqaz və bəlkə Rusiyya nisbətən əvvəlimciislam qəzetəsi “Əkinçi

onun (D.S .Staroselskinin-N.N.) müvafiqəti ( razılıq vermə-N.N.) ilə ehdas (meydana

gətirmə-N.N.) təsis olundu. Məzkur qəzetənin sahibi Məlikzadə Həsən bəy cənabları

onun işarəsi ilə İSLAMBULDAN islam hürufatı gətirdi və Baküyə bir islam mətbəəsi

verdi”( N 5,1884-cü il).

S.Ünsizadənin Şamaxıdan Tiflisə – o vaxtın iri inzibati mərkəzi olan xristian

şhərinə köçüb getməsi də, çöx güman ki, D.S.Staroselski ilə razılaşdırılmışdır. Belə

ki,D.S.Staroselski Bakı qubernatoru olanda Şamaxıda bir çox layihələrin

reallaşdırılmasında Səid Ünsizadəyə köməklik və qayğı göstərmişdir. Bu sırada

birinci yerdə S.Ünsizadənin rəhbərliyi, ruhani məclislərinin yardımı ilə 1874-cü ildə

Şamaxıda yaradılan “Məclis məktəbi”dir.Bu məktəb Azərbaycanın təhsil sistemində

yenilik idi.Sonralar Tiflisdə Azərbaycan dilində mətbu orqan – “Kəşkül” adlı

jurnal (31 yanvar 1883-cü ildə-N.N.) yaradılan Cəlal Ünsizadənin (S.Ünsizadənin

ortancıl qardaşı-N.N.) geniş müəllimlik fəaliyyəti “Məclis məktəbi”ndə

formalaşmışdır.Azərbaycanda Füzuli şeir məktəbinin layiqli davamçısı, filoloq-alim

səviyyəli təzkirə tərtibçisi,məşhur türk şairi Güvahi ədəbi yaradıcılığının müntəzəm

təbliğatçısı S.Ə.Şirvani də bu məktəbdə işləmiş,keçdiyi dərslərin konspekti

əsasında “Rəbiül-ətfal” adlı dərslik-müntəxəbat hazırlamışdır.

“Ziya” qəzeti də məhz D.S.Staroselskinin qayğısı ilə yaradılmışdır. D.S.Staroselski

1876- cı ildə Qafqaz Canişinliyi Baş İdarəsinə departament müdiri təyin olunur. Bir

ildən sonra onun vəzifəsi daha da böyüdülür : eks – qubernator Qafqaz Canişinliyinin

Baş divanxanasına rəis təyin olunur.

D.S.Staroselski Bakı quberniyasında birgə iş məqamından yaxşı tanıdığı , qələminə,

elm və mərifətinə inandığı və güvəndiyi bir sıra ziyalıları Qafqazın baş şəhərinə –

Tiflisə işləməyə dəvət edir. Belə dəvəti alanlardan biri də S.Ünsizadə olur.

S.Ünsizadə əvvəlcə Zaqafqaziya Dini İdarələrini təftiş edən komissiyada işləməyə

ezam olunur. Dəfələrlə ezamiyyə müddəti artırılır. Bir neçə ildən sonra o, sərıştəli

mütəxəssis kimi Zaqafqaziya Əhli-Təsənni İdarəsinə üzv seçilir. S.Ünsizadə Ruhani

İdarəsində məktəb və maarif məsələlərinə aid işlərin qüvvətləndirilməsinə çalışırdı.

O, bu məqsədlə müntəzəm olaraq yerlərə ezam olunurdu. S.Ünsizadə 12 oktyabr

1878-ci ildə – hələ ezamiyyətdə olanda Qafqaz Canişinliyinin Baş dəftərxanasına

müraciət edərək, Tiflisdə Azərbaycan dilində “Ziya” adlı qəzet çıxarmaq barədə

icazə istəyir.

Cəmi bir aydan sonra onun xahişinə icazə verilir. O, yaxın qohum-əqrəbalarını-

ortancıl qardaşı Cəlalı, oğulları Əbdürrəman və Ağanı, bacısı oğlanları-Rəhim və

Seyfullanı da mühərrirlik və ixtisaslı mətbəə fəhləliyi işlərinə cəlb edir. İşin çətini

mətbəə kadrları hazırlığı olduğuna görə gəncləri İstanbula oxumağa göndərir.

Onların İstanbulun Babəli caddəsində təlim keçdikləri ağlabatan görünür.Belə

ki,keçən əsrin sonlarında mətbuat işığı axtaran azərbaycanlılar bu məkana üz

tuturdular. S.Ünsizadəni hələ Zaqafqaziya Müəllimlər Seminariyasında oxuyarkən

tanıyan Rəşid bəy Əfəndizadə “Uşaq bağçası” dərsliyini 1898-ci ildə İstanbulda çap

etdirmişdir. Maraqlıdır ki,Babəli caddəsində çap edilən bu dərsliyin redaktoru da,

korrektoru da R.Əfəndizadənin özü olmuşdur.

1879-cu ilin yanvarında “Ziya” nömrəsi çap olunur.”Əkinci” qəzeti öz işini

dayandırmağa məcbur olandan bəri mətbu sözətamarzı olan türkdilli

oxucular “Ziya”nı sevincə qarşıladılar. Qəzet onlarla müxbirini toplaya bildi.

Moskvadan Nəcəf bəy Vəzirov, Əlisəfa, Əlizadə(Əliyev), İstanbuldan Şirniçioğlu,

Münif Əfəndi, Bağçasaray Şəhər Məclisindən İsmayıl Mirza

(Qasprinski),Spasskidən Mirzə Həsən Əlqədari, Şuşadan Ağamirzadə

(M.M.Nəvvab), Şamaxıdan Seyid Əzim Şirvani, Bixud, Müşfiq Xakisar ibn Məşhədi

Məhəmməd, Bakıdan və Zərdabdan Həsən bəy Məlikzadə,Göyçaydan İsmayıl bəy

Nazirzadə, Nuxadan İsmi Sədrəddinbəyov, Naxçıvandan Molla Abdulla, Salyandan

Yəqub Əlizadə, Tiflisdən Əbdülhəmid Əfəndi Mustafa Əfəndizadə,Əhməd

Hüseynzadə, Məhəmmədağa Şahtaxtinski, Adolf Petpoviç Berje, Yanovski, Qoridən

A.O.Çernyayevski, S,Vəlivəyov, Ə.Axundzadə, Dərbənddən Məhbus Dərbəndi

(Qumri), Semiplatinskidən “C”, Yaltadan “H.C

“,

“Ziya” qəzetinə maraqlı yazılar

göndərir.mətbu sözdən rupor kimi istifadə edərək, xalqın maariflənməsi yolunda

büyük işlər görürdülər. Qəzetdə risalə,məqalə, əhvalat, xülasə, teleqraf

xəbərləri,felyeton, nekroloq, yol qeydləri, reklam, silsilə elmi risalələr, rəsmi

sənədlərin tərcüməsi,lətaiflər, qəzəl, qəsidə,məktub,məzhəkə,atalar sözü və məsəllər,

öyüd və nəsihətlər, zərifələr, təmsillər, hikmətli sözlər bə s.janrlardan istifadə

olunurdu. “Ziya” qəzetindəki janr rəngarəngliyi və müxtəlifliyi burada nitqin ən

mükəmməl forması olan ədəbi dilin müxtəlif üslublarından danışmağa imkan verir.

“Ziya” qəzeti tərcümə sənətimizi öyrənmək baxımından da maraqlı görünür.

Qəzetdə Azərbaycan dilinin zəngin frazeoloji vahidlərindən, sözlərin məna qruplarına

daxil olan dil vahidlərindən-sinonim, antonim və omonimlərdən yerində və səmərəli

şəkildə istifadə edilmişdir. Rus dili və rus dili vasitəsilə dilimizə daxil olan sözlərin

izahında “yəni” aydınlaşdırma bağlayıcısına müracətə daha geniş yer verilmişdir.

Oxunması çətinlik törədə biləcəkbəzi sözlər həm ərəb, həm də rus qrafikası ilə

verilmişdir ki,bu da sözün orfoqrafik və orfoepik variantını müəyyənləşdirmək üçün

maraqlı yanaşma üsulu kimi yaxşı görünür.

“Ziya” qəzetinin lüğət tərkibində alınma leksika əsas yer tutsa da aparıcı, dominant

söz və ifadələr əsl Azərbaycan sözləridir.

“Ziya” qəzetində söz içində söz demək, üstü örtülü danışmaq, ezop dilindən istifadə

əsas üslubi xüsusiyyətlərdən biri kimi diqqəti cəlb edir. Bu xüsusiyyətlərə

S.Ə.Şirvanin qəzetdə çap olunan şeirlərində və müxbir məktublarında , tərcümə

materiallarında daha çox təsadüf olunur.

“Ziya”nın əsas mövzusu maarifçilikdir. Qəzet elə ilk nömrələrindən təhsilin

faydasından söz açır,uşaqların mütaliə mədəniyyəti barədə oxucuları polemikaya

dəvət edir. Qəzetin səhifələrində özünə, əsasən baş məqalə mövqeyində yer

tapan “Oxumaq və yazmaq barəsində” (N3,08.02.1879),”Uşaqlarımıza təlim və

tərbiyə vermək barəsində” (N 4, 15.02.1879) ; ” Təklifati-mədəniyyət” (N5,

22 mart 1879); “Yanpolski Şamaxqda” ( N38,11 oktyabr 1879),”Padşahlıq

mədrəsələri” (N 40,41,42, 1979) kimi yazılar onun məram və məqsədinin xoş niyyətli

olmasından söz açır.

“Ziya”dakı materialların çoxu S.Ünsizadənin dərslik və müntəxəbatları, oxu

kitabları üçün baza rolunu oynayırdı. S.Ünsizadənin nəzmlə yazdığı “Məktəb

uşaqlarımız üçün əqaid və nəsayih”(Tiflis,1882) nəsrlə yazdığı “Təlimül-

ətfal,təhzibül -əxlaq ” (Tiflis,1883) dərsliklərdən uzun müddət türk dili başa düşülən

yerlərdə oxu kitavbı kimi istifadə olunmuşdur.

Bəzi tədqiqatlarda S.Ünsizadənin “Hümayunnamə” adlı kitabından da söz

açırlar.Bu, Şərq ədəbiyyatında çöx geniş yayılmış “Kəlilə və Dimnə “əsərinin

tərcüməsidir.

Bu kitaba daxil olması güman edilən 3 təmsil 1884-cü ildə “Ziyayi-Qafqasiyyə ”

qəzetində dərc olunmuşdur.

S.Ünsizadənin imtiyaz sahibi olduğu “Ziya ” qəzeti 1884-cü il iyunun 26-da öz

nəşrini dayandırmışdır.Bunun əsas səbəbi Alibekov soyadlı bir nəfərin yazısının

tərcüməsindəki hökumət üçün qorxulu olan bir cümlə olmuşdur:: “Səid Ünsizadənin

dər-öhdə aldığı əmr ( iş-N.N.) və niyyət mətbuat vasuitəsilə rus müsəlmanlarını

yuxudan oyatmaqdır”.

Beləliklə, “Ziya ” bağlanır.

S.Ynsizadənin 1890-cı ildə “Ziya”nı yenidən çap etmək arzusu biganəliklə

qarçılanir. O,Türkiyəyə müraciət edir. O, burada Münif Əfəndinin köməkliyi ilə

maarif sahəsində çalışır. Səid Ünsizadə ömrünün 80 sinnində İstanbulda vəfat edir.

 

 

Nazim Nəsrəddinov,

Azərbaycan Respublikasının əməkdar müəllimi,

Avropa Azərbaycan Məktəbinin müəllimi.

Bakı,

20.01.2014-cü il.

 

Ədəbiyyat

1.”Ziya” qəzetinin 1879-1884-cü il komplektləri.

2.S.Ə.Şirvani. Əsərləri. 3 cilddə, II və İİİ cildlər. Bakı, 1969.

3. Nəsrəddinov Nazim. “Ziya”nın fransız müxbiri-A.P Berje.

“Ziya” qəzeti(ADTU-nin qəzeti-N.N.), 12.08.1992-ci il, N 15.

4..Nəsrəddinov Nazim.Günahımızı yuyaq. (Səid Ünsizadəni düşünərkən) ,

“Dalğa” qəzeti,N7,18-24.02.1992-ci il.

MUSTAFA AYDOĞAN’DAN BİZE KALAN AYDINLIK YOL…

Mustafa AYDOĞAN Hocamızın ardından, şimdiki K öy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı Başkanı Sayın Erdal ATICI’nın yazdığı yazıyı ekte paylaşmaktayım. Bu yazı, Öğretmen Dünyası Dergisi’nde ve  ayrıca Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı’nın Bülteninde yayımlanmıştır.”

MUSTAFA AYDOĞAN’DAN BİZE KALAN AYDINLIK YOL…

ERDAL ATICI

Kışın iyiden iyiye kendini gösterdiği günlerdeyiz. Sabah erken çalan telefonla yataktan

fırlıyorum. Acıyla çalıyor telefon. İstemeye istemeye alıyorum ahizeyi, “Mustafa

Ağabeyiniz öldü…” diyor telefondaki ses. Bıçak gibi keskin, kulaklarımda çınlamaya

başlıyor… Seher Teyzemizin sesi bu. “Mustafa Ağabeyiniz öldü…” diyor ve kapatıyor…

Bu sıradan bir ölüm değil, bir dağın yıkılması… Ses getirecek bir ölüm… Ses kulaklarımda

çınlamaya devam ediyor, bir yandan yüreğim yanıyor, bir yandan sorumluluğum gereği o an

neler yapmam gerektiğini düşünüyorum…

Seher Teyzenin kulaklarımda çınlayan sesi, Mustafa Ağabeyin sesi oluyor…

Köy Enstitülerinde uygulanan o çağcıl eğitimi anlatmak için çıktığımız kaçıncı yolculuk kim

bilir? Söyleşimizin kaçıncı saati… İsa’nın öğretilerini yayan iki misyoner gibi, kaçıncı dağ

aştığımız? Kaçıncı ova geçtiğimiz… Karadeniz. Ereğli’ye gidiyoruz bir seferinde, bir seferinde Foça’ya, bir seferinde Seferihisar’a gidiyoruz; gece yarısını çoktan geçmiş, belki de sabaha karşı, çevremizdeki yolcular gönül rahatlığıyla uyuyor. Biz uyumuyoruz! Memleketin hali ortadayken uyuyamıyoruz… Mustafa Öğretmenimizle neleri, nasıl yapmalıyız üzerine konuşuyoruz.

Öyle ya; nasıl geri getireceğiz Cumhuriyetin aydınlık günlerini? Yerle bir edilen devrimleri…

Mustafa Aydoğan Öğretmenim inanılmaz bir sakinlikle yanıtlıyor sorularımı. Hiç sesini

yükseltmeden, adeta sessiz akan bir nehir gibi anlatıyor, aklıma gelen tüm soruları soruyorum.

O tam anlamıyla kurumlaşmış bir üniversite, bense her şeyi soran, araştıran bir öğrenciyim…

Gecenin bilmem kaçıncı saatinde soruyorum; Köy Enstitülerine gelişini, öğrenci oluşunu,

öğretmenlerini…

“Ben” diyor, “1927 yılında doğmuşum. Beypazarı’na bağlı Köseler köyünde. Babam

ticaretle uğraşırdı. Her köylüde olduğu gibi bizim de ineğimiz, koyunumuz vardı. Diğer

köylülere bakınca orta halli bir ailenin çocuğuydum. 1937 yılında Karaşar İlkokulu

beşinci sınıfında okuyorduk. Mahmudiye Köy Öğretmen Okulu hazırlık sınıfına gittim.”

Mustafa Aydoğan, amcasının oğlu Turan Aydoğan’la birlikte gidiyor Mahmudiye Köy

Öğretmen Okuluna. “Üstümüzdekilerin dışında yedek çamaşır da götürmemiştik.

Unutmuyorum 10 – 15 gün sonra, güneşli bir Pazar günü yataklarımızda çıplak

bekledik, elbiselerimiz, çamaşırlarımız etüvden geçirildi, yıkandı kurutuldu, giyindik

çıktık.”

Mustafa Aydoğan ilk günlerde yaşadığı sıkıntılar, okulda karşılaştığı güçlükler nedeniyle bir

ara okuldan kaçmayı bile düşünüyor. Ancak, sıkıntılar kısa bir süre sonra gideriliyor. Yeni

elbiseler veriliyor, yemekler daha iyi çıkarılıyor, dersler başlıyor ve on yaşındaki Mustafa,

kısa zamanda yüzmeyi, bisiklete binmeyi öğreniyor, ikinci yıl da motosiklet kullanmayı…

17 Nisan 1940 tarihinde çıkarılan 3803 Sayılı yasayla Köy Öğretmen Okulları, Köy

Enstitülerine dönüştürülüyor…

Köy Enstitülerinde “iş içinde, iş aracılığıyla iş için” eğitim ilkesini uygulamaya

başlıyor. Tüm öğrencilere okuma bilinci kazandırmak için çırpınıyor enstitü öğretmenleri.

Anadolu’nun karanlık köylerinden gelen öğrencilerinde okuma bilinci oluşturabilirse, yaşam

boyunca öğrenmeleri sürecek. Öğrenciler kendini sürekli yenileyecekler hem ülke hem de

dünya sorunları hakkında daha fazla bilgi sahibi olacaklar…

Köy Enstitülerinin kurucusu, kuramcısı ve uygulayıcısı İsmail Hakkı Tonguç, okuma

bilinci kazanamayan öğretmenlerin “Sadece meslek okulunda öğrendiklerine güvenir

ve dayanırlarsa çok aldanacaklarını, basit ve dar görüşlü olarak kalacaklarını, çabuk

tükneceklerini, toplumun başına bela olacaklarını” söylüyor.

Mustafa Aydoğan, 1942 – 43 Öğretim yılı sonunda Çifteler, Kızılçullu ve Kepirtepe’den 79

öğrenci ile birlikte Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü’ne kayıt oluyor.

Yüksek Köy Enstitüsü (YKE) eğitimini anlatırken, özellikle çok sıkı ve disiplinli bir eğitim

gördüklerini, on ders geçerli nedensiz derse katılmayan bir öğrencinin ilişkisinin kesildiğini

anlatıyor…

Mustafa Aydoğan 1Yüksek Köy Enstitüsü; 2 yıllık bir köy üniversitesi. Aydoğan Öğretmenimiz arkadaşlarıyla birlikte ikinci yılın sonunda mezun olarak Köy Enstitülerine öğretmen olarak atanmaya hak kazanıyor. Yüreğinde engin insan ve yurt sevgisi, Anadolu’yu aydınlatmak için yola düşen idealist öğretmenlerden biridir artık o. İlk görev yeri de; Diyarbakır’daki Dicle Köy Enstitüsü’dür…

1946 yılına kadar Köy Enstitülerinin yarattığı aydınlık rüzgâr bütün Anadolu’yu sarmış,

karanlıktan yana olan gericilerin yüreklerini korku salmıştır. Cumhuriyet aydınlanmasına

karşı duranlar, karanlığın “ağababaları” iğrenç iftiralarla, karalama kampanyaları başlatırlar.

“Karma eğitim” bugün olduğu gibi yine hedeftedir. Hasan Âli Yücel, İsmail Hakkı Tonguç,

devrimci müdürler, öğretmenler birer birer görevden alınır. Köy Enstitülerini, Köy Enstitüleri

yapan; “İş içinde, iş aracılığıyla iş için” eğitim ilkesi değiştirilir. Enstitüde karma eğitime

son verilir. Mustafa Aydoğan Öğretmenimiz ve onun gibi Hasanoğlan Yüksek Köy Enstitüsü

mezunu öğretmenler apar topar askere alınırlar. 86 kişidirler, Mustafa Öğretmenimizin de

içinde olduğu 21 kişi yedeksubay hakkı gasp edilerek çavuş çıkarılır. Askerde izlenirler,

sıkıntılı günler yaşarlar.

Aydoğan Öğretmenimizle yine bir gece yolculuğumuzda, karanlık içinde bırakılmış,

köylerden kasabalardan geçiyorduk. Her zamanki gibi kendine has ses tonuyla enstitüden

mezun olduktan sonra karşılaştığı güçlükleri anlatıyordu; “Öğretmenim meslek yaşantınız

niçin uzun sürmedi?” diye sordum.

Derin bir yaranın kabuğunu koparmışım gibi yüzüme acıyla baktı. Bakışlarında hâlâ o

yılların kırgınlığı vardı. “Askerlikte yedeksubay hakkımız zorla elimizden alınarak çavuş

çıkarıldık. Gazi Eğitim İngilizce Bölümünde I. sınıfında okuyorduk. İngilizce öğrenmede

farklı bir yöntem uygulanıyordu. Projeyi Amerikalılar yürütüyordu. Yıl sonuna doğru

projenin başkanı olan öğretmen çağırdı. ‘Seni Amerika’ya göndermek istiyoruz’ dedi,

 

aday gösterilen 3 öğrenciden biriydim. Ancak sözlüde Bakanlık temsilcisi, seçilmeme

karşı çıkmış, gönderilmedim.”

Mustafa Aydoğan Öğretmenimize yapılanlar bu kadarla da kalmamış, Elazığ Lisesi’nde

çalışırken dış ülkelere gönderilecekler için başvurmuş, en yüksek puanı alıp birinci olduğu

halde yine gönderilmemiş.

Ülkeyi yönetenler Köy Enstitülülere karşı ellerindeki yetkileri alçakça kullanmaktadır.

Enstitülülerin ileri adımlarının önlerine kalın ve yüksek duvarlar çekmektedirler.

Yine Elazığ Lisesinde çalışırken okul müdürü, Aydoğan Öğretmenimize müdür yardımcısı

olması için çok ısrar eder. 30 saat derse girmektedir. Derslerinde eksiltme yapmamaları

koşuluyla teklifi kabul eder. Müdür ivedilikle yazısını yazar ama bir türlü yanıt gelmez. Bir

süre sonra “kırmızı dosya” tutan makamlarından onay gelmediği anlaşılacaktır…

10 yaşında devletin yatılı okuluna alınan, çocukluğu ve gençliği devletin gözetiminde

ve başarılı öğretmenlerin elinde geçen Mustafa Aydoğan ve onun gibi yoksul köy

çocukları devlet katında suçludurlar ve hiçbir zaman affedilmeyecekler, ilerlemelerine izin

verilmeyecektir.

Bütün bunlar Aydoğan Öğretmenimizin kafasında; devlet hizmetinde ilerlemenin

ve yükselmenin olmayacağı fikrini oluşturur. O günlerde bir aile sorunundan dolayı

Ankara’ya atama isteği de geri çevrilince, çok sevdiği öğretmenlik mesleğinden istifa eder.

Öğrencilerinden temelli ayrılır.

Çok değişik işlerde çalışır Aydoğan Öğretmenimiz. Ama her zaman gönlü öğretmenlik

mesleğinden yanadır. Kitap – kırtasiye işi yaptığı dönemlerde; Ankara’ya gelen enstitülülerle

buluşur, hasret giderir. Toplantılarını izler. Dergilerini takip eder… Hiç eğitimden kopmaz.

İşlerden tamamen emekli olduğu yıllarda Köy Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı kuruluş

aşamasında yararlı olmaya çalışır. Yönetim kuruluna seçilir ve 2003 yılına kadar; 6 yılında

başkanlık olmak üzere 9 yıl yönetim kurulu üyeliği yapar. Vakfın büyüme yıllarında tüm

sıkıntılarını omuzlar, arı gibi çalışarak, alçak gönüllüğü ve sakinliğiyle gençlerin yetişmesinde

büyük emek verir ve bu emeklerinin karşılığını alır. 2003 yılında yapılan genel kurulda,

başkanlığın bir bayrak yarışı olduğunu, bayrağı teslim etme zamanın geldiğini söyler. Dediği

gibi; bayrağı kendisinden sonra gelenlere teslim eder. Ancak Vakıfla bağını hiç koparmaz…

Aydoğan Öğretmenimiz; Köy Enstitüleri ile ilgili yazıları, dosyaları dikkatle izler ve

yanlışlarını yazı sahibine bildirirdi. Köy Enstitüleri ile ilgili bir derneğin yayın organı olan

dergide de yazı kurulu üyeliğine adını yazmışlardı bir ara, ama dergideki kimi yazıları ve

yanlışları eleştirdiği için, dergi dosyası gönderilmemeye başladı kendisine. Bunun üzerine

Mustafa Öğretmenimiz “Dosya gönderilmeyecekse adının yazı kurulundan çıkarılmasını

istedi.” Çıkardılar da…

Mustafa Aydoğan Ağabeyimizin, Vakfın çıkardığı 30 yayının çoğunda, onun büyük emeği

vardır… Bu kitapların dışında; “Köy Eğitim Sistemi – Köy Enstitüleri”, “Gazetelerde Köy

Enstitüleri”, Erdal Atıcı ile birlikte hazırladıkları “TBMM Bütçe Görüşmelerinde ve Şura

Toplantılarında Köy Enstitüleri” adlı bir kitapları vardır.

Mustafa Aydoğan Öğretmenimle ilgili birçok anım var. Benim yetişmemde ve Köy Enstitüleri

davasına gönül vermemde çok büyük etkisi var. Bir tek benim de değil, Vakfa gelen tüm

gençlerin yetişmesinde büyük emeği vardır.

2007 yılında, olağan genel kurul öncesi, evimize kadar gelme inceliğini göstermiş, Köy

Enstitüleri ve Çağdaş Eğitim Vakfı’na başkan olmamı önermişti. İşlerimin yoğunluğunu

anlatmış ve başkanlığın zor olduğunu, kabul edemeyeceğimi söylemiştim. O da bunun bir

görev olduğunu, bu görevden kaçılamayacağını belirterek, ısrar etmiş ve beni ikna etmişti.

Başkanlık yaptığım 2007’den bugüne kadar en büyük dayanağım Aydoğan Öğretmenim

olmuştu…

30 Kasım 2013’de onu kaybettik ve aynı gün son yolculuğuna uğurlamak için Kocatepe

Camisinde toplandık. Ailesinin, arkadaşlarının, dostlarının yanı sıra yetiştirdiği gençler de onu

uğurlamaya geldiler.

Ne mutlu bize ki, aydınlık bir yol bıraktı ardında. Yazılarıyla, yapıtlarıyla hep yaşayacak.

Bize yol göstermeye devam edecek.

Ölümsüzlük de bu değil mi?

erdalatici@gmail.com

Bir Cilavuz Hikayesi

Cilavuz Haber- Mustafa ZARİÇ’ten  ALINTIDIR:
CİLAVUZDA BİR KUŞ VAR
KANADINDA YEMİŞ VAR

Hizmetli elindeki zarfı uzattı. Verilen bir baş selamıyla dışarı çıktı. Zarfın üzerine baktı. Zarf Ankara’dan geliyordu. Elleri titreyerek zarfı açtı. Çok uzun olmayan, sade ve kısa yazılmış genel müdür imzalı yazıyı okudu. Yüreği bir kuş gibi çırpmaya başladı. Ayağa kalktı. Odada dolaşmaya başladı. Türkiye haritasının karşısına geçti. Parmağını bir çırpıda, haritada bulduğu Kars’ın üzerine bastırdı.
Verilen görev hem büyük hem de çetindi. Başarmanın yanında olumsuzlukları da düşündü. Görev için seçilmiş, inanılmış insanlardan biriydi. Ankara’dayken bir ara İsmail Hakkı Tonguç böyle bir görevden ona söz etmişti. Belki o zaman fazla önemsememiş, üzerinde durmamıştı. Demek bu kısa konuşma, aradan bunca zaman geçmesine rağmen unutulmamıştı. Şimdi ise gerçek olmuştu.
Elindeki kağıdı katladı, cebine koydu. Hızla merdivenlerden inerek bahçeye çıktı. Bahçe kapısı açıktı. Evin yolunu tuttu. Yolda bir düşüncedir aldı kendisini. Verilen selamların bir kaçını aldı. Birçoğunu da düşünceler yüzünden görmedi. Eve ne zaman geldiğini, nasıl geldiğini, yolda kimlerle karşılaştığını bir türlü anımsayamadı.
Hazırlıklar tamamlandı. Gidecekti Kars’a. Karar vermişti. Karar vermesi belki de kendi iradesini aşmıştı. Bu bir emirdi. Bu bir görevdi. Kendine güvenen o yüce insanı yarı yolda yüz üstü bırakamazdı.
Birkaç parça giyecek, birkaç parça eşya. Kalem, defter, bir kaç kitap. Topu topu bavuldakiler bunlardı. Önce Erzurum’a gidecek, ardından ver elini Kars.
Bindiği trende, gideceği yerde ne tür insanlarla karşılaşacağını düşünüp durdu. Yapacağı işi kabullenip, ona yardım edecekler miydi? Tren düdüğünü acı acı öttürdü. Yolculuk başlamıştı. İşe nerden başlayacağını düşünüyordu. Acaba bazı illerimizde kurulan köy enstitülerindeki gibi o yörenin tutucu, bağnaz insanları onun da karşısına çıkacaklar mıydı?
Kars’ a indiğinde, esen yelin bir toz bulutunu önüne katıp getirdiğini gördü. Eliyle ağzını, burnunu kapattı. Toz bulutu önünden geçip gitti. Kars’ın düzenli mimarisi ve geniş yolları onu şaşırtmıştı. Çarlık Rusya\’sı zamanında kırk yıl işgalde kalan Kars’a, yerleştirilen soylu subay ailelerin ihtiyaçlarına yanıt vermek için taş kaldırımlı şose yollar yaptırılmıştı. Yarım saatlik bir yürümeyle Maarif Müdürlüğüne geldi. Müdür kendisini sıcak karşıladı. Geleceğinden haberi vardı. Müdür hizmetliyi çağırdı, çay söyledi.
“Halit Bey, yapacağınız iş çok büyük bir iş. Her şeye sıfırdan başlayacaksınız.”
“Biliyorum, bu şartlarda devletten de fazla yardım alamayız.”
“Peki, bu köy enstitüsünü nerede kuracağınıza karar verdiniz mi?”
“Hayır, daha karar veremedim. Kars’a ilk gelişim. Önce kalacak bir yer bulmalıyım. Sonra köy köy dolaşıp enstitü için uygun bir yer bulacağım.”
“Kalacak yer önemli değil, birkaç gün bizde kalırsın.”
Halit Ağanoğlu erkenden uyandı. Maarif Müdürü de kalkmıştı. Kahvaltı yapıldı. Biran önce işe koyulmalıydı. İlk iş olarak, köy köy, kasaba kasaba dolaşmak için bir araba gerekliydi. Arabanın, yük ve eşya taşımak için toplandıkları Kars’ın bırıçkacılar meydanında bulunabileceğini söyledi maarif müdürü. Ağanoğlu yanına müdürlüğün hizmetlisini alarak bırıçkacılar meydanına geldi. Meydanda bırıçkacılar iş beklerken kendi aralarında sohbet ediyorlardı. Ağanoğlu hizmetliye dönerek.

“Bunların içinde tanıdıkların var mı?” diye sordu.
Hizmetli bırıçkacılara şöyle bir baktıktan sonra:
“Var ama bakalım burada mı?”
Ağanoğlu ve hizmetli bırıçkacılara biraz daha yaklaştıktan sonra, hizmetli:
“Selamünaleyküm, Melik köylü Allahverdi’nin bırıçkası nerede?” diye sordu
Bırıçkacılar, gelenlerden maarif müdürlüğündeki Zeki’yi tanıyorlardı ama diğer kişinin buralı olmadığı belliydi. Üstü başı düzenli, etrafa yabancı olan Ağanoğlu’nu görünce biraz toparlandılar. Güneşin altında beklemekten elleri ve yüzleri kararmış bırıçkacılardan daha zayıf olanı:
“Bir iki saat önce burdoydu, Dikme’ye alaf götürdü. İndi geler. Neydi ki?”
Zeki:
“İşimiz var. Daha doğrusu müdür beyin işi var. Gelende benim yanıma, müdürlüğe gelsin. Haydi eyvallah.”
Halit Ağanoğlu Melik köylü Allahverdi ile birkaç gün içinde birkaç yer, birkaç köy, birkaç kasaba dolaştı, insanlarla konuştu. Hepsi de candan, sıcak ve saygılıydılar.
Dolaştığı yerler içinde kafasında köy enstitüsünün kurulacağı bir yeri daha belirleyememişti. Kars’ın kuzey taraflarını da bakmak gerekirdi. Allahverdi’ye Ardahan’a doğru gideceklerini söyledi. “Bir de oralara bakalım” dedi. Arabayla Cilavuz Kars arasındaki tozlu yolları aşarak Ardahan’a doğru gideceklerdi. Öğleye doğru Cilavuz’a geldiler.
Cilavuz’a girişte ilk göze batan şey eski yapılardı. Rus işgalinden sonra yapılmış bu binalar askeri karargah olarak kullanılmış. Bu nedenle düzenli mimari ve geniş yapılarıyla göze çarpıyordu.
Halit Ağanoğlu bu binaları sordu soruşturdu. Boş olduğunu öğrendi. Boş olduğunu öğrenince Halit Ağanoğlu’nun yüzü birden aydınlandı. Gözleri gülüyordu. Kaç gündür köy köy, kasaba kasaba dolaşmış enstitü için yer bulamamıştı. “Bulduk işte” dedi yanındaki Allahverdi’ye. “ Bundan iyi bir yer daha olamaz. Bu binalar biraz bakımsız, harap kalmış ama duvarlar sapasağlam duruyor.”
Sevinçten uçuyordu. Böyle suyu bol, ekime elverişli toprakları olan bir yer, kaç köy enstitüsüne nasip olurdu. Diğer köylerde kurulan enstitüler, ilk başlarda bina yerine işe çadırla başlamışlardı. Daha sonra öğrencilerin olanaklarıyla derslik, yemekhane, yatakhane gibi tesisler sonradan inşa edilmişti. Cilavuz’da durum farklı olacaktı. Binalar hazırdı. Yapılacak çok iş vardı ama olsun enstitünün yerini bulmuştu.
Artık karar vermişti. Genel müdürlüğe yer bulundu diye yazı yazılıp, enstitünün kuruluş onayı alındı. Artık çalışmalara başlanabilirdi.
Birkaç gün sonra tekrar Cilavuz’a geldi. Köyde yaşayan insanları tanımak, onlarla kendi arasında bir bağ oluşturmak gerekiyordu. Halktan kopuk olamazdı. Bu okullarda halk çocukları okuyacak, eğitim göreceklerdi, o zaman halkın desteğini ve ilgisini enstitüye çekmek gerekiyordu. Cilavuz eski, harap binaları ve birkaç pare evden oluşan küçük bir köy durumundaydı. Binaları gözden geçirdi. Binaların bulunduğu alan uzun süre kullanılmadığından her tarafını otlar, dikenler sarmıştı. Binalar elden geçmeliydi. Bu işleri yapacak insanlara ihtiyaç vardı. Etrafı gezmeye başladığında binaların arasında hayvanlarını otlatan insanlarla karşılaştı.
Kendini tanıttı, neden burada olduğunu anlatmaya çalıştı. Bu köyde kendilerine yardım edecek birilerini sordu. “Şadman Ağa” dediler. O bu işlerle ilgilenebilir. Onlara yardım edecek, enstitünün kurulmasında ön ayak olacak insanın “Şadman Ağa” olacağını söylediler. “Hem durumu iyidir, hem de aydın bir insandır. Yardım etmesini sever. Böyle bir işte Şadman Ağa biçilmiş kaftandır.” Dediler.
Köy küçük bir yer olduğundan Şadman Ağa’nın bulunması o kadar zor olmadı. Söylendiği gibi onları candan karşıladı. Yardım edecek birine benziyordu. Konuşmasında insanı rahatlatan cümleler kuruyordu. Kılık kıyafeti ekonomik durumunun iyi olduğunu gösteriyordu.
Şadman Ağa, binlerce dönüm tarla, birkaç köy, yüzlerce ırgat çalıştıran bir ağa değildi. Yalnızca ekonomik durumu Cilavuz halkına göre iyi, konuşmalarında karar erki olduğundan kendisine Şadman Ağa denirdi. Gelenlere gümüş tabakasından sigara ikram etti. Kendisi de ağızlığına bir sigara taktı.
Şadman Ağa binaların onarılması, kırık döküğün sıvanması için bu işi yapacak insanları buldu. Halit beye “bunlar senin emrinde” dedi. “Ne iş varsa bunlar yapacak, sen yeter ki işi göster.” Sözüyle Halit beyin yüreğine su serpmiş oldu.
Binalar onarıldı, otlar biçildi, dikenler temizlendi. Yatakhane ve yemekhane binaları restore deldi. Köy çocuklarının sanatla ilgilenmeleri, dünyayı tanımaları açısından bir binanın sinema salonu olmasına karar verilerek onarıldı, film makinesi temin edildi.
Halit Bey, yönetici kadrosu yanında Kültür dersleri, ziraat dersleri, teknik dersler ve sağlık dersleri konusunda öğretmen kadrosunu oluşturdu.
Başlangıç olarak öğrenci alımları için bunlar yeterliydi. Artık öğrenciler gelebilirdi okula. Köy küçük olduğundan ilk başta fazla öğrenci bulunamayacağını biliyorlardı. İş- güç zamanı. Kimse çocuğunu okula gönderip, hayvanlarına bakacak, onları otlatacak, tarlada kendilerine yardım edecek o küçük “tarım işçilerden” mahrum olmak istemiyordu. Bunlardan biri de Eyüp’tü.
Enstitünün öğrenci aldığını, enstitüye diğer köylerden, Erzurum’dan Van’dan, Artvin’den öğrenciler geldiğini duymuştu. Kendi köyünden belki de ilk o olacaktı. Anasının ısrarları üzerine, babası elinden tutup Eyüp’ü Halit Ağanoğlu’nun karşısına çıkardı. “Müdür bey, bu benim oğlum, okumak istiyor. Kafası iyi çalışır.” Halit Bey Eyüp’e şöyle bir baktı. Zeki bir çocuğa benziyordu. Köy çocuklarının utangaçlığı onun da yüzüne vurmuştu. Üstü başı dökülüyordu. Çıplak ayaklarına giydikleri lastikler, kurumuş çamur nedeniyle toz içindeydi.
“Adın ne senin bakayım.” Dedi Halit Ağanoğlu.
“Eyüp”
“Soyadın yok mu senin?”
“Eyüp Yaptırmış.”
“Demek okumayı çok istiyorsun.”
Eyüp konuşurken utancından kıpkırmızı kesilmişti. Yaşamında belki de ilk defa kendisine geleceğiyle ilgili soru soran bir adamla karşılaşmıştı. Müdürün kendisiyle ilgilenmesi onun çok hoşuna gitmişti. Biraz rahatlamıştı.
“Evet, çok istiyorum” dedi.
“Tamam, öyleyse, hazırlığını yap. Yarın gel. Artık burada kalacaksın. Yemeklerini de burada yiyeceksin.”
Eyüp Yaptırmış Cilavuz’un enstitüye giren ilk çocuklarından biriydi. Bir örnekti. Çevresindeki çocuklara cesaret vermişti. Onu takip eden onlarca çocuk enstitüyü bitirip yurdun dört bir yanında dağılacak, gittikleri yerlerde bir güneş gibi parlayacaklardı.
“ Ağanoğlu bir kuş olup, uçup Cilavuz’a konmuştu.
Gümüş kanatlarıyla getirdiği dolu yemişti.”

Bana yalan söyle yeni yıl.

Çok yoğun bir tempomun ardından ihmal edilmiş yazılarıma dönebildim. Neredeyse 15-16 gün süreyle hiç ilgilenemediğim anlardı.

Bir önceki yazım olan  ve zoraki yazılan ” Nostalji Takvimi: Ocak 2014″ den sonra yeni bir yazı yazma adına  oylanırken, tam da son yazıma uygun satırlar ile karşılaştım. Belki de aynı şeyler yazmak üzereydim.

Erdal Atabek’den  yaptığım kısmi alıntı ile yetineceğim.

Nice yıllar!

Bana yalan söyle yeni yıl.
Her şeyin daha iyi olacağını söyle. Bütün sıkıntıların geride kalacağını, şu yaşlı 2013 ile üzüntülerin biteceğini, gelecek günlerin çok parlak olacağını söyle bana ne olur.
Çocuk olduğum zamanlar ne güzeldi. Annem babam bana en akıllı çocuk olduğumu, en güzel çocuk olduğumu, ilerde en güzel yerlerde olacağımı söylerlerdi. Bana dileklerini söylerlermiş de ben de sahi sanırmışım. Olsun, iyi etmişler de beni bir güzel avutmuşlar. Sonra, hayatın gerçekleri denen şeylerle karşılaşınca nasıl üzülmüştüm.
Gerçekler çok üzücü oluyor. Kaldıramıyorum. Gerçekler ağır geliyor. İyisi mi sen bana yalan söyle. Zaten öyle yapıyorsun ya.
Tam 31 Aralık gecesi saat 24’te geri sayım başlıyor. Aman da aman, yeni yılla giriliyor. Her şey nasıl da düzeliyor, nasıl da iyileşiyor. Dertler tasalar eski yılla gidiyor.
Yaşasın yeni yıl. Aşk, para, mutluluk yeni yılla geliyor.
Yaşasın yalanlar.
Sen beni dinle: Bana yalan söyle.

Edal Atabek, 30 Aralık 2013, Cumhuriyet